De JACOBGROEP speelt middeleeuws toneel
Het Oberufer Kerstspel

Een spel geschikt voor kerstviering met jong en oud

Voorstellingen

Wij spelen dit jaar diverse voorstellingen van het kerstspel op locatie
Er is één openbare voorstelling. Wees welkom!

Adventstijd

Ieder jaar voert de Jacobgroep het Oberufer Kerstspel meerdere malen op in de laatste weken voor kerst, de adventstijd.
Er is in de afgelopen jaren gespeeld voor publiek van diverse pluimage en diverse locaties zoals scholen, verzorgingshuizen, kloosters en verenigingen.

Openbare voorstelling

Iedereen die belangstelling heeft om het spel te zien is welkom op
dinsdag 24 december 2019, aanvang 19.00 uur
Locatie: de grote zaal van bassisschool "De Driestroom"
Waalstraat 30, 's-Hertogenbosch
Entree: vrijwillige bijdrage

Voorstelling boeken

Het is mogelijk een voorstelling te boeken voor een besloten gezelschap.
De duur van het spel is ca.75 minuten.
De speelperiode 11 tot 24 december.

Middeleeuwse kerstspelen

Kerstspelen spelen zijn van laat middeleeuwse oorsprong en werden in heel Europa vanaf de 12e eeuw als toneelspel vertoond.

De meeste van deze spelen zijn echter verloren gegaan of werden zodanig gewijzigd dat zij niet meer in de oorspronkelijke vorm bewaard zijn.
Een uitzondering hierop vormen de Kerstspelen uit OBERUFER. Oberufer is gelegen op een eiland in de Donau in het Hongaars Oostenrijks grensgebied. De bevolking bestond sinds de 16e eeuw uit voornamelijk Duitse boeren immigranten. Zij spraken een andere taal dan de mensen uit de omgeving en hadden ook een andere cultuur. Zij wensten hun eigen gebruiken en gewoonten te handhaven. Zo voerden zij jaarlijks de zelfde oude spelen op in de kersttijd. Deze traditie wisten zij tot midden in de 19e eeuw voort te zetten.
Door het eeuwenlang culturele isolement, gevrijwaard van moderniseringen, zijn deze volkse middeleeuwse spelen uit Oberufer authentiek te noemen.

Karl Julius Schröer, een Duitse onderzoeker van taal en dialecten heeft rond 1860 gelukkig nog voor de industriele revolutie, ook Oberufer veranderde, de spelen kunnen noteren. De oorspronkelijke taal in dichtvorm is zo bewaard gebleven. Een leerling en vriend van Schröer, Rudolf Steiner, heeft de spelen later weer geschikt gemaakt voor opvoering.
Helaas is de muziek verloren gegaan, maar speciaal voor deze spelen zijn nieuwe, goed aangepaste, muziek en liederen gecomponeerd door Leopold van der Pals. De tekst is vertaald in het Nederlands door Sanne Bruinier. Het is een goed verstaanbare 'oud boerse' taal, een mengeling van dialecten en herkenbare middeleeuwse taal. In onze tijd goed te volgen, ondersteund door de sprekende beelden van het spel. Velen, die ieder jaar weer gaan kijken of meespelen, doen steeds weer opnieuw ontdekkingen in wat verborgen is in de grote eenvoud van deze spelen.

De groep die de spelen opvoert wordt 'Kompany' genoemd. Dit omdat zij spelen, dat zij de groep boeren uit Oberufer zijn, die optreden voor het "boeren" publiek. De Kompany komt gezamenlijk op en blijft voor het publiek zichtbaar aanwezig tijdens het hele spel. Zij zingen samen hun liederen en gaan in "ommegangen" door en of om het publiek. De spelers treden in hun rol uit de Kompany om de verschillende scenes voor het voetlicht te brengen. Speeltempo, kleding en enscenering zijn er op gericht het karakter van het boerenspel te handhaven. De beeldende vorm van de oude speelwijze is behouden gebleven.

 

Het kerstspel - deel van een drieluik

De volledige Oberufer kerstspelen bestaan uit een drieluik van spelen welke tegenwoordig meestal afzonderlijk worden opgevoerd.

  • Het Paradijsspel

    Het Paradijsspel is het eerste van het drieluik, is het verhaal van Adam en Eva. Adam verschijnt als eerste mens. God schept uit een rib Eva. Dan de verleiding door de Duivel en het eten van de boom van goed en kwaad. De triomferende Duivel, een toornige God, de verdrijving uit het paradijs door de Engel.
    Er zijn verhalen bekend uit het middenoosten met verwante thema's, ook stammend uit het stroomgebied van Eufraat en Tigris (hte huidige Irak).

    Rollen: Boompjesdrager, Godvader, Adam, Eva, Duivel, Engel

  • Het Kerstspel

    Het Kerstspel bestaat uit 3 delen:

    • De Annunciatie
    • Het Geboortespel
    • Het Herdersspel

    Wij voeren het als een eenheid op als "Het Kerstspel". De Kompany komt zingend op en "de Sterrenzanger", de leider van de Kompany, begroet alles en iedereen en probeert ondertussen de Kompany in toom te houden. Het verhaal volgt verder het evangelie van Lucas.
    De annunciatie, de boodschap van de engel aan Maria. Vanwege een volkstelling: de reis naar Betlehem van de zorgzame Jozef en de hoogzwangere Maria. Het vergeefs zoeken naar een goed onderkomen. Uiteindelijk de stal bij de os en met de ezel. De geboorte, de kribbe. Dan de Herders die op een mysterieuze wijze te weten komen dat er een bijzondere geboorte heeft plaatsgevonden. Zij zijn eenvoudige mensen die leven vanuit het hart en gaan er op uit om dat kind te vinden. De aanbidding waarin grote verwondering en ontroering spreekt. De blijdschap gevolgd door het juigend zingen van de Kompany.
    Ook in dit spel wordt veel gezongen door de Kompany tijdens meerdere ommegangen en ook in verschillende scenes zijn prachtige liederen te horen. Aan humor ontbreekt het ook niet.

    Rollen: Sterrenzanger, Engel Gabriel, Jozef, Maria, 3 Waarden, de herders Stiechel, Gallus en Witok en de oude Chrispijn, pianobegeleiding

  • Het Driekoningen­spel

    Het derde spel uit het drieluik is het Driekoningenspel. De geschiedenis van het bezoek van de koningen aan Herodes. Hun zoektocht naar- en aanbidding van het Christuskind. De waanzin waar Herodes aan ten onder gaat, na eerst opdracht te hebben gegeven voor de kindermoord.
    Het spel beeldt het drama uit waar de mensheid in alle tijden mee te maken heeft. Er worden, net als in de andere twee spelen, oerbeelden zichtbaar en beleefbaar gemaakt. In dit spel zijn tegenstellingen te hekennen zoals goed en kwaad, onbaatzuchtigheid en zelfzucht. Tijdens het spel bevindt zich de 'zwarte' kant van de Kompany op de ene helft van het speelvlak terwijl de 'witte' kant (het goede, het zuivere, het innerlijke) aan de andere zijde is. De tegenpolen spiegelen zich. We zien o.a. de willoze volgeling, de letterknecht, de dienstbare en de innerlijke wijze. Uiteindelijk zal het zelfstandig zoekende op de toekomst gerichte denken het belangrijkst blijken.

    Rollen: 17 personages en pianobegeleiding

Ontstaans­geschiedenis

De Jacobgroep - ontstaan in 1995

De Jacobgroep is in 1995 ontstaan en is met het opvoeren van het Kerstspel begonnen.
Het verhaal van de bijzondere reden waarom wij dit spel zijn gaan spelen is dit:

Jacques Bouma, een van de initiatiefnemers bij de oprichting van de Vrije School in 's-Hertogenbosch (nu Vrije School de Driestroom) moest worden opgenomen in een verpleeghuis. Jacques is vele jaren actief geweest op de school. Tijdens een bezoek van enkele schoolouders bleek dat Jacques de Kerstspelen zo miste. Hij was fysiek niet meer in staat naar de jaarlijkse opvoeringen te gaan. Daar werd toen het idee geboren om het Oberufer Kerstspel, zoals dat op alle Vrije scholen over de hele wereld ieder jaar gespeeld wordt, speciaal voor Jacques in te gaan studeren. "Als Jacques niet meer kan komen, dan brengen wij het bij hem" was de gedachte.

Contact

Neem contact met ons op als je iets wilt weten.
Bijvoorbeeld over het boeken van voorstellingen of de mogelijkheid om zelf mee te spelen.

Je kunt ons bereiken via of middels onderstaand formulier.